Türkiye'de Tanınmış Azerbaycanlıların İzinde" Düşünür -Yazar Ahmet Bey Ağaoğlu Araştırma Kitabı Yayımlandı

Proje doğrultusunda, Azerbaycan ve Türkiye’nin kamu alanında tanınmış şahsiyeti, mütefekkiri, yazarı, hukukçusu ve şarkiyatçı alimi Ahmet Bey Ağaoğlu’nun bugüne kadar araştırılmamış ve yayımlanmamış bilimsel ve edebi makaleleri, hatıraları, anıları, günlük yazıları, hakkındaki röportajlar ve tanınmış şahsiyetlerin görüşlerini yansıtan arşiv belgeleri temel alınarak “Doğu ile Batı arasında bir mütefekkir: Ahmet Ağaoğlu” adlı kitap Türkiye Türkçesinde yayımlandı. Kitabı yayına hazırlayan Azerbaycanlı tarihçi ve araştırmacı Dr. Dilgam Ahmed, eserde Ağaoğlu’nun yaşamı, fikirleri ve eserlerini kapsamlı bir şekilde sunuyor.

 

Kitapta ilk olarak, Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in Ahmet Bey Ağaoğlu’nun 150. doğum yıldönümünün kutlanmasına dair yayımladığı Kararnameye yer verilmiş ve yazarın faaliyetleri şu şekilde değerlendirilmiştir:

 

“Ahmet Bey Ağaoğlu, geçen yüzyılın başlarından itibaren Azerbaycan’da ve sınırları dışında cereyan eden karmaşık toplumsal ve siyasal süreçlere aktif olarak katılmış, milli uyanış hareketinin ön saflarında yer alan vatansever bir şahsiyet olmuş, aynı zamanda Müslüman Doğu’da modernleşme politikasının istikrarlı bir savunucusu olarak tanınmıştır. Ahmet Bey Ağaoğlu’nun toplumsal sorunları ahlaki ve manevi açıdan ele alan, toplumu ilerlemeye yönelten ve ileri dünya kültüründen yararlanarak yenilenmeye çağıran geniş konu yelpazesine sahip, derin içerikli eserleri Azerbaycan aydınlanmacılığına önemli bir katkıdır.”

 

Kitabın derleyicisi Dr. Dilgam Ahmed, eserde Ahmet Bey Ağaoğlu’nun Doğu ve Batı kültürleri arasında yaptığı karşılaştırmaların, onun hem geleneksel değerlere bağlılığını hem de modern düşünceye açık tutumunu ortaya koyduğunu vurgulamaktadır. Kitapta yer alan materyaller, Ahmet Bey Ağaoğlu’nun hayatını ve kişiliğini derinlemesine tanımak isteyenler ile tarih ve kültür konularında farklı bir bakış açısı arayan okuyucular için büyük önem taşıyor.

 

Ahmet Bey Ağaoğlu, Azerbaycan düşünce tarihinde aydınlanmacılık, millîlik ve modernleşme fikirlerini bir araya getiren öncü bir mütefekkir olarak özel bir konuma sahiptir. Doğu ve Batı değerlerini uzlaştırmaya çalışan Ağaoğlu, milli düşüncenin şekillenmesinde önemli rol oynamış seçkin aydınlardan biridir. Kitapta ayrıca, Ağaoğlu’nun kişisel arşivinden belgeler ve fotoğraflar da ilk kez yayımlanmıştır.

 

Azerbaycan’ın ve Türk dünyasının kültür başkenti Şuşa’da doğan Ahmet Bey Ağaoğlu, halkın aydınlanmasına önemli katkılarda bulunmuş; Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün yakın silah arkadaşlarından biri olmuş, Anadolu Ajansı’nın ilk yönetim kurulu başkanlığını yürütmüş ve Türkiye’de toplumsal-felsefi içerikli birçok eserin yazarı olmuştur. Ayrıca, Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti Parlamentosu ile Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin 2. ve 3. dönemlerinde milletvekili olarak görev yapmıştır.

 

Türkiye’de tanınmış bir Azerbaycanlı olarak milli devletçilik ve modernleşme fikirlerinin gelişimine katkıda bulunmuş, Cumhuriyet’in düşünsel ortamını etkilemiş önemli bir fikir insanı olarak kabul edilmektedir.

 

Azerbaycan Kültür Merkezi’nden yapılan açıklamaya göre, kitabın Ankara Üniversitesi ve İstanbul Üniversitesi’nde geniş kapsamlı tanıtımlarının yapılması, ayrıca Türkiye’nin önde gelen üniversiteleri ve kütüphanelerine hediye olarak gönderilmesi planlanmaktadır.